Rouwen om wie je was het verlies van jezelf

Je kijkt in de spiegel en herkent jezelf niet meer. Niet omdat er iets mis is met je. Maar omdat de persoon die jij was, er niet meer is.

De meeste vormen van verlies gaan over iemand of iets buiten jou. Een persoon die er niet meer is. Een relatie die eindigde. Een toekomst die anders loopt.

Maar er bestaat ook een verlies dat van binnenuit komt.

Het verlies van jezelf.

Of preciezer: het verlies van wie jij was. De versie van jezelf die je kende. Die functioneerde, die wist wie ze was, die een plek had in de wereld.

Na een burn-out herken je jezelf niet meer. Je was altijd de persoon die alles kon. Die doorduwde. Die er voor iedereen was. En nu kun je soms nauwelijks de dag doorkomen.

Als de kinderen het huis verlaten, valt er een rol weg die je jarenlang heeft gedefinieerd. Je was moeder, vader actief, nodig. En nu is het huis stil.

Na een scheiding weet je niet meer wie jij bent buiten die relatie. Je was altijd "wij." En nu ben je "ik" en dat voelt onbekend en leeg.

Als je stopt met werken door ziekte, door keuze, door pensioen valt een identiteit weg die je al jaren droeg. "Wat doe je?" is een vraag die opeens moeilijk te beantwoorden is.

Identiteitsverlies heeft geen ritueel. Geen afscheidsdienst. Geen moment waarop de buitenwereld stilstaat.

Want van buitenaf ziet het er misschien prima uit. Je leeft nog. Je bent er nog. Je bent gewoon "in een lastige periode." Of "aan het wennen aan je nieuwe situatie."

Maar vanbinnen voel je iets wat moeilijk te beschrijven is.

Een leegte.

Een desoriëntatie.

Een gevoel van niet weten wie je bent of wat je wil.

Een merkwaardige rouw om iets wat je niet eens kunt aanwijzen.

Het is niet overdramatisch. Het is eerlijk.

Wie wij zijn, is voor een groot deel gebouwd op de rollen die we vervullen. Moeder. Vader. Professional. Partner. Sporter. Zorger. Als zo'n rol wegvalt plotseling of geleidelijk valt er een stukje van onszelf weg. Dat vraagt om rouw.

Een burn-out is niet alleen uitputting. Het is ook het verlies van wie je dacht te zijn. Je was de persoon die altijd doorduwte. Die nooit nee zei. Die het allemaal aankon.

En nu kun je dat niet meer. Dat confronteert je niet alleen met je grenzen het confronteert je met wie je was. En de vraag: wie ben ik als ik dat niet meer ben?

Het lege nest treft veel ouders harder dan ze hadden verwacht. Jarenlang was het ouderschap de kern van je dagelijks leven. En dan vertrekken ze. Het is goed. Het is zoals het hoort.

Maar het verlies is er niet minder om.

Je rouwt om de drukte, de nodigheid, de rol. En soms ook om de versie van jezelf die bestond in dat gezin.

Of het nou pensioen is, ziekte, of ontslag het stoppen met werken raakt dieper dan alleen het inkomen of de structuur. Voor veel mensen is werk een groot deel van wie ze zijn. "Wat doe je?" is een van de eerste vragen die mensen stellen. Als het antwoord wegvalt, voelt het soms alsof jijzelf ook een beetje wegvalt.

Ziek worden verandert je relatie met je eigen lichaam. Het lichaam dat je altijd vertrouwde, doet opeens andere dingen. Je kunt minder. Of anders. En daarmee verlies je ook een versie van jezelf de gezonde, de actieve, de onafhankelijke.

Dat verlies mag gevoeld worden. Ook als mensen zeggen: "Maar je leeft toch nog."

Na een scheiding. Na het verlies van een dierbare. Na het verliezen van een vriendenkring. Na een verhuizing naar een ander land. Elk ingrijpend moment waarop een vertrouwde context verdwijnt, kan identiteitsverlies meebrengen.

Als je merkt dat je jezelf een tijdje kwijt bent, hoef je dat niet alleen uit te zoeken.

Het is verwarrend. En eenzaam op een manier die moeilijk uit te leggen is.

Je kunt het moeilijk benoemen tegenover anderen. Want wat zeg je? "Ik mis mezelf"? Dat klinkt abstract. Mensen begrijpen het niet altijd.

En dus doe je wat je altijd doet: je gaat door. Je functioneert. Je zet een gezicht op.

Maar vanbinnen zoek je. Naar houvast. Naar wie je nu bent. Naar wat er van je over is.

Soms gaat dat gepaard met boosheid op de situatie, op jezelf, op mensen die het niet begrijpen. Soms met verdriet. Soms met een soort vlakheid, een grijsheid. Niet eens meer de energie om verdrietig te zijn.

Al deze gevoelens zijn normale reacties op een echt verlies.

Er zijn mensen die jaren doorfunctioneren met identiteitsverlies. Die nooit de kans krijgen om te rouwen om wie ze waren omdat het zo abstract lijkt, omdat niemand het erkent, omdat ze zelf denken dat ze overdrijven.

Soms loopt dat goed. Soms niet.

Soms loopt het uit op een burn-out. Soms op langdurige somberheid. Soms op het gevoel van leeg zijn dat maar niet overgaat.

Rouwen om wie je was is geen zwakte. Het is een eerlijke reactie op een echt verlies. En het kan de eerste stap zijn naar iets nieuws naar ontdekken wie je nu bent. Niet de versie van vroeger. Maar een versie die er ook mag zijn.

Benji is er voor het moment waarop je dit gewoon even kwijt wil. Zonder dat iemand zegt dat je dankbaar moet zijn dat je leeft. Zonder oordeel. Gewoon luisteren.