Jezelf terugvinden na relatiebreuk: Kleine stappen

Iemand vraagt wat je dit weekend gaat doen. En je merkt dat je het niet weet, niet omdat je agenda leeg is, maar omdat je geen idee hebt wat jij zou willen.

Vroeger was dat nooit een vraag. Er was een zaterdag, en die vulde zichzelf.

Dat is waar veel mensen na een breuk op stuklopen: niet op het gemis, maar op de vraag hoe je dagen eruitzien als niemand ze meer voor de helft invult. Wat hier staat gaat over dat opnieuw opbouwen, in stappen die zo klein zijn dat je ze ook volhoudt op de dagen dat je nergens zin in hebt.

Omdat je jezelf voor een deel om de relatie heen hebt gebouwd, en dat merk je pas als hij wegvalt.

Psychologen beschrijven dat als het opnemen van de ander in je zelfbeeld: na verloop van tijd hoort een deel van wie jij bent bij wie jullie samen waren. De grapjes, de gewoontes, het gevoel van "wij". Als de relatie stopt, raak je dus niet alleen een persoon kwijt maar ook een stuk van je eigen vorm.

Dat werkt twee kanten op. Je twijfelt aan wie je bent zonder de ander, en tegelijk komen er soms kanten van jezelf terug die jarenlang minder ruimte kregen.

Dit is een normaal onderdeel van verwerken, geen teken dat er iets mis met je is.

Omdat een breuk een stressreactie is die je hele lichaam raakt, niet alleen je hoofd.

Slecht slapen komt het meest voor. Je ligt te malen, wordt om vier uur wakker, of slaapt juist veel te veel en wordt er niet uitgerust van. Daar komen vermoeidheid, een opgejaagd gevoel en soms buikpijn bij zonder dat er iets aan de hand is.

Ook het eindeloos aan je ex denken hoort erbij. Je brein was gewend aan iemands aanwezigheid en blijft die zoeken, ongeveer zoals het went aan alles wat er elke dag was. Dat piekeren is dus geen gebrek aan wilskracht, het is een systeem dat aan het bijstellen is.

Wat daar het meest tegen helpt is regelmaat: op ongeveer dezelfde tijd naar bed, en de telefoon buiten handbereik.

Bij structuur, want dat is het enige wat je meteen kunt beïnvloeden.

Zet vaste tijden voor opstaan, eten en naar bed gaan. Dat klinkt als een schrale troost voor iemand die net zijn leven kwijt is, maar het is precies wat er ontbreekt: een dag die vorm heeft zonder dat jij die elke ochtend moet verzinnen.

Stel grote beslissingen daarnaast even uit. Verhuizen, ontslag nemen, een huisdier kopen. Niet omdat die keuzes verkeerd zijn, maar omdat je ze nu neemt met een hoofd dat nog aan het schuiven is.

Maak ook een afspraak met jezelf over contact met je ex. Hoe vaak, waarover, via welk kanaal. Voor veel mensen is dat tijdelijk helemaal niets; bij gedeelde kinderen is het een strak afgebakend minimum. Wat het ook wordt, houd je eraan totdat het contact neutraal aanvoelt.

En schrijf een paar minuten per dag op wat er speelt. Het hoeft niet mooi en niemand hoeft het te lezen.

Soms weet je pas wat je voelt als je het hebt opgeschreven.

Door kleine beloftes aan jezelf na te komen, veel kleiner dan je zou verwachten.

Eén keer per dag naar buiten. Op tijd naar bed. Zondagochtend die ene wandeling. Elke afspraak die je met jezelf houdt, bevestigt iets wat na een breuk vaak is weggezakt: dat je op jezelf kunt rekenen.

Beweging helpt daar bovenop, en het maakt weinig uit wat. Wandelen, fietsen, een half uur in de sportschool. Niet omdat het je verdriet oplost, maar omdat het de onrust ergens laat gaan.

Zoek daarnaast de mensen op bij wie je jezelf voelt, ook als je er geen zin in hebt. Dat laatste is precies het probleem: de zin komt meestal pas ná de afspraak, niet ervoor.

En pak iets op wat van jou alleen was. Een oude hobby, iets waar je vroeger tijd voor maakte. Dat hoeft niet leuk te zijn in het begin.

Nee, en het is ook niet het doel.

Je hoeft niet terug naar wie je was voordat je hem kende. Die persoon bestond in een ander leven, met andere ervaringen. Wat er gebeurt is dat je iets nieuws opbouwt met alles wat je nu weet, en dat wordt onvermijdelijk iemand anders.

Kijk in de tussentijd milder naar jezelf dan je gewend bent. Zelfkritiek houdt je vast in schaamte; jezelf toespreken zoals je een vriend zou toespreken die hetzelfde meemaakt, werkt aantoonbaar beter.

Elke relatie leert je bovendien iets over je eigen grenzen. Wat vond je moeilijk om te zeggen? Waar liet je je eigen behoeften wegzakken? Die vragen zijn nu ongemakkelijk en later bruikbaar.

Als somberheid, angst of piekeren aanhouden en je dagelijks functioneren blijven belemmeren.

Denk aan wekenlang slecht slapen, niet meer kunnen werken, of merken dat je meer drinkt om het gevoel te dempen. Je huisarts of de praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg is dan de eerste stap, en dat is geen laatste redmiddel maar een logische keuze als de last te zwaar wordt.

Bij gedachten aan zelfdoding bel je 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113, vierentwintig uur per dag en gratis. Bij direct gevaar bel je 112.

Er komt geen dag waarop je jezelf ineens terug hebt.

Wat er wel komt is een zaterdag die je zelf hebt ingevuld, en waarvan je pas 's avonds merkt dat je hem niet met hem hebt doorgebracht in je hoofd. Zulke dagen stapelen zich langzaam op, en daar zit het herstel in.

Je hoeft niet in één keer je leven op de rit te hebben. Eén klein stapje per dag is genoeg, ook op de dagen dat het er niet uitziet als vooruitgang.