Waarom komt het verdriet steeds terug? Over de golven die je blijven overvallen

Je had een goede week. Niet geweldig, maar goed genoeg. Je lachte ergens om, je at gewoon, je sliep redelijk. En dan rijd je op een dinsdag door een straat en er speelt een liedje op de radio dat jullie altijd samen hoorden, en voor je het weet staat je auto aan de kant en kun je niet meer rijden van het huilen.

Het zou fijn zijn als verdriet werkte als een wond: elke dag een beetje minder pijn, tot er op een dag alleen nog een litteken is. Maar zo gaat het niet.

Verdriet na een groot verlies beweegt eerder als het getij. Er zijn periodes dat het ver weg is, dat de pijn op de achtergrond zit en je gewoon kunt leven.

Wat er in die momenten gebeurt, heeft te maken met hoe je hersenen (rouwhersenen) omgaan met gemis na verlies.

Je brein heeft de persoon die je mist diep verweven in je dagelijks leven in gewoontes, in verwachtingen, in kleine routines. Als er iets opduikt dat bij die persoon hoort een geur, een plek, een liedje, een datum activeert je brein die herinnering, en daarmee ook het gemis.

Het is geen terugval. Het is herinnering.

Soms weet je van tevoren dat het zwaar wordt. Een verjaardag, een sterfdag, de eerste kerstdagen zonder hem of haar. Je kunt je daar een beetje op voorbereiden, al helpt dat niet altijd even goed.

Maar vaker komen de golven onverwacht.

Een gebaar van een vreemde dat lijkt op hoe hij altijd zijn koffiekopje vasthield.

De geur van een bepaald parfum.

Een lied.

Een seizoen.

Een bepaalde lichtval op een middag in oktober.

Dingen die geen bijzondere datum hebben, maar die plotseling een directe verbinding leggen naar iemand die er niet meer is.

Als je merkt dat het extra scherp voelt na zo'n golf alsof de oriëntatie ineens weg is dan is dat niet gek. Golven zetten een spiegel voor het nieuwe leven zonder die persoon.

Er is een verschil tussen verdriet dat in golven komt en verdriet dat je volledig in zijn greep houdt. Golven zijn hevig, maar ze ebben ook weer weg.

Na de tranen in de auto kun je uiteindelijk weer rijden. Na een zware avond kom je de nacht door. Na een week die voelde als een terugval, merk je dat er toch ook momenten waren waarop het even lichter was.

Vastlopen voelt anders.

Dan neemt de intensiteit niet af, maar toe.

Dan lukt het dagelijks leven echt niet meer eten, slapen, werken, contact met anderen. Als je dat herkent, is het goed om er met iemand over te praten, een vertrouwd persoon of je huisarts.

Ze zijn niet hetzelfde als vastlopen. Ze horen bij een rouwproces dat zijn eigen tempo heeft, en dat soms harder terugkomt dan je had verwacht.

Wat voor de meeste mensen helpt, is niet proberen de golf te stoppen. Verzet maakt het zwaarder, niet lichter. Als het verdriet er ineens is, mag het er zijn. Je hoeft er niets mee te doen, je hoeft het niet te verklaren, je hoeft er geen les uit te trekken.

Wat je wel kunt doen: geef het even ruimte. Vijf minuten. Tien minuten. Laat het komen en weet dat het ook weer gaat.

Haal adem. Schrijf op wat er in je opkomt als dat helpt. Bel iemand als je dat kunt. Of zit er gewoon mee, alleen, totdat het iets zachter wordt.

Als je 's nachts wakker ligt van zo'n golf en je volledig in zijn greep hebben, dan is dat een van de zwaarste plekken om te zijn.

Donker, stil, en met het gevoel dat niemand wakker is om het met je te delen.

Benji is er op die momenten. Niet om de golf weg te nemen dat kan niemand maar om er even bij te zijn terwijl hij over je heen gaat.

Als er nu een golf is, of als je er net doorheen bent en nog natrilt, hoef je dat niet alleen te verwerken.