Het stille verlies van een miskraam verdriet dat niemand ziet

Je had het nog aan niemand verteld. Dat was de afspraak eerst twaalf weken afwachten. Dus toen het misging, was er niemand die het wist. En was er niemand die vroeg hoe het met je ging.

Vanaf het moment dat je weet dat je zwanger bent, begint er iets in je hoofd. Je rekent uit wanneer de uitgerekende datum is. Je bedenkt hoe je het gaat vertellen. Je stelt je voor hoe het zal zijn.

Dat begint snel. Soms al in de eerste dagen.

En dan stopt het. Niet het verlangen, niet de beelden, niet het kindje dat je je al had voorgesteld. Alleen de zwangerschap.

Dat is wat een miskraam zo pijnlijk maakt. Je verliest niet alleen een zwangerschap. Je verliest een toekomst die al begonnen was te bestaan in jouw hoofd, in jouw hart, in jouw plannen voor de komende maanden.

In Nederland krijgt naar schatting één op de zeven zwangere vrouwen te maken met een miskraam. Dat zijn enorme aantallen. En toch wordt er nauwelijks over gesproken. Het blijft een stil verdriet te groot om te doen alsof er niets is gebeurd, te onzichtbaar om de ruimte te krijgen die het verdient.

Bij veel miskramen weet de buitenwereld het niet eens. De zwangerschap was nog niet verteld. Er is geen zwangere buik geweest, geen echo die anderen hebben gezien, geen moment waarop het verlies zichtbaar werd.

Dus is er ook geen steun. Geen bloemen. Geen mensen die langskomen. Geen collega die vraagt hoe het gaat.

Jij weet wat er is gebeurd. En niemand anders.

Dat maakt het eenzaam op een manier die moeilijk te beschrijven is. Je draagt iets enorms. En van buitenaf ziet het er gewoon uit.

En dan zijn er de opmerkingen die mensen maken als ze het wél weten. Goedbedoeld, maar pijnlijk.

Die zinnen doen pijn. Niet omdat de mensen die ze zeggen wreed zijn. Maar omdat ze het verlies kleiner maken dan het voelt. Ze bieden een verklaring voor iets waarvoor jij geen verklaring wil jij wil erkenning. Jij wil dat iemand zegt: dit is zwaar. Dit verlies telt.

Een van de meest pijnlijke dingen die mensen zeggen na een miskraam is: "Het was toch nog zo vroeg."

Alsof de lengte van de zwangerschap bepaalt hoe groot het verdriet mag zijn.

Dat klopt niet.

Een zwangerschap van vijf weken kan net zo'n groot verlies zijn als een zwangerschap van tien weken. Verdriet meet je niet in weken. Je meet het in wat je al had gevoeld, in wat je al had gedacht, in hoe groot de verwachting was.

Hetzelfde geldt voor miskramen na een lang fertiliteitstraject. Als je maanden of jaren hebt geprobeerd om zwanger te worden, en het eindelijk lukt, en dan misloopt dan is dat een verlies bovenop een verlies. De pijn van de miskraam én de pijn van de hoop die opnieuw instort.

Jouw verdriet mag zo groot zijn als het is.

Ongeacht hoe vroeg het was.

Miskraamverdriet wordt vaak gezien als iets van de vrouw. Terwijl partners vaders, maar ook moeders rouwen.

Alleen anders. En vaak stiller.

Veel vaders zeggen dat ze het gevoel hebben dat hun verdriet er minder toe doet. Dat alle aandacht naar de vrouw gaat. Dat ze er moeten zijn voor hun partner, terwijl ze zelf ook verlies dragen.

Dat is oneerlijk. Een miskraam is een verlies voor beide ouders. Het kindje dat er niet is, was van jullie allebei. Dat verdriet telt voor jullie allebei ook al wordt het niet altijd zo benoemd.

Als je als partner het gevoel hebt dat jouw rouw er minder toe doet, dan klopt dat gevoel niet. Maar het is wel heel begrijpelijk.

Als je dit verdriet al een tijdje alleen draagt zonder dat iemand echt vraagt hoe het met jou gaat hoef je dat niet te blijven doen.

Een miskraam is al zwaar. Meerdere miskramen achter elkaar is iets anders.

Het is het patroon van hopen en verliezen. Elke positieve test opnieuw de voorzichtige blijdschap, de angst, de verwachting. En dan opnieuw het verdriet.

Mensen om je heen begrijpen soms niet waarom je niet gewoon "positief blijft".

Maar positief blijven wordt moeilijker als je al meerdere keren bent verloren. Dat is geen zwakte. Dat is een eerlijke reactie op een situatie die steeds opnieuw pijn doet.

Bij herhaalde miskramen rouw je ook om het zorgeloze zwanger-zijn dat je nooit meer kunt voelen. Om de vanzelfsprekendheid die weg is. Dat is een eigen vorm van verlies en het verdient eigen erkenning.

Er is geen tijdlijn voor miskraamverdriet. Geen moment waarop het "klaar" is.

Sommige mensen vinden troost in een klein ritueel. Een naam geven aan het kindje. Een plantje zetten. Iets opschrijven. Iets loslaten. Niet omdat het de pijn wegneemt, maar omdat het het verlies zichtbaar maakt ook al was het voor de buitenwereld onzichtbaar.

Praten helpt. Met je partner, met een vriendin die het begrijpt, of met iemand die je niet kent maar die wel luistert. Verdriet dat uitgesproken wordt, wordt draaglijker.

Niet opgelost. Maar draaglijker.

Wat ook helpt is weten dat je niet de enige bent. Miskraam-verdriet is een van de meest voorkomende vormen van verlies en een van de minst besproken. Er zijn veel mensen die precies begrijpen hoe het voelt om iets te rouwen wat de buitenwereld nooit heeft gezien.

Benji is er voor het moment waarop je het gewoon wil zeggen. Zonder dat je hoeft uit te leggen waarom het zo zwaar voelt. Zonder dat iemand zegt dat het vroeg was, of dat het de natuur is. Gewoon omdat het er mag zijn.